خواهد شد با علامات غلبهء هر خلطى موافق آنچه مذكور شده ، بكنند هم شايد . و بعد از تنقيه ، مداومت به مقويات معده چنانچه در ضعف معده مذكور شد ، بكنند . و اگر اصلاح كنند به خوردن شربت ماء الحياة با سكنجبين بزورى كه در هريك از حميات مذكور مىشود هم شايد . و اگر به عوض مسهلاتى كه در ضعف قلب مذكور شد ، اطريفل مقل ملين از سه مثقال تا شش مثقال با آب گرم بنوشند ، بسيار نافع است . صفت آن : پوست هليله كابلى و پوست بليله و [ پوست ] هليله زرد ، هليلهء سياه ، آمله مقشر ، افتيمون ، اسطوخودوس از هريك ، ده مثقال ؛ تربد سفيد ، هفت مثقال ؛ فلوس خيار شنبر ، مقل از هريك ، سى مثقال ؛ فلوس و مقل را در آب كنند تا حل شود و ساير ادويه را كوبيده و بيخته با روغن بادام چرب كنند و دويست و پنجاه مثقال عسل به قوام آورند و نزديك به قوام ، مقل و فلوس را داخل كنند و از روى آتش بردارند و با ساير ادويه بسرشند . و مداومت به خوردن اطريفل صغير در ازاله بواسير نافع است و بسا باشد كه مداومت به اطريفل صغير و گاهى خوردن اطريفل مقل ملين مغنى از تنقيه‌هاى ديگر باشد ؛ خصوصا بعد از فصد . و در اصلاح مزاج صاحب بواسير ، مداومت به خوردن شربت زرشك بسى نافع و مجرب است . و فقير مكرر بعد از فصد و چند دفعه اطريفل صغير مداومت به خوردن شربت زرشك فرمودم ، بسى نافع بود . صفت شربت زرشك : زرشك دانه‌دار را خوب خيسانيده و جوشانيده صاف كنند و با شكر به قوام آورند ؛ شكر آن قدر بايد كه چاشنى شود و بعد از قوام آمدن شربت ، در پنجاه درهم شكر ، سه مثقال طباشير ساييده اضافه نمايند انفع است ؛ خصوصا هرگاه آثار حرارت ، چنان‌چه در صداع حار مذكور